Rokroczna międzynarodowa konferencja bibliotek technicznych IATUL zatytułowana "Libraries for An Open Environment" - tym razem zorganizowana przez Bibliotekę Politechniki Warszawskiej - rozpoczęła się dziś rano mocnym akcentem

- wystąpieniem Stevan Harnada, znanego na świecie działacza ruchu open access. W swoim wystąpienia podkreślił, jak zawsze wagę nowego modelu komunikacji naukowej i nieporozumienia, jakie narastają wokół otwierania nauki i rzekomych zagrożeń, jakie niesie. Panel dyskusyjny, który był zaraz po tym wystąpieniu koncentrował się na poszukiwaniu dobrych rozwiązań dla nowoczesnej sieciowej wymianie wiedzy zarówno przez naukowców, jak i wydawców. Obie strony bowiem są zainteresowane udziałem w tej wymianie i podnoszeniem jej jakości. Przedstawiciel Springera prezentował nowatorskie podejście swojej firmy do open access i strategię, która jest wynikiem wnikliwej analizy tego, co dzieje się w nauce. Przedstawiciel Komisji Europejskiej Jarkko Siren krótko zaznaczył, w jakim kierunku zmierza Unia, jeśli chodzi o rozwiązania prawne i organizacyjne dla nauki – szczególnie tam, gdzie w grę wchodzą publiczne fundusze i innowacyjne rozwiązania. Otwarta i transparentna nauka daje szansę rozwoju Europie, w tym kierunku zatem idą obecne starania.

Bardzo interesująca była sesja, na które przedstawiciele Ukrainy, Niemiec i Australii prezentowali narodowe projekty otwarte. Tatyana Yaroshenko zaimponowała polskim kolegom informacją o krajowych przepisach rekomendujących open access i liczbie repozytoriów, które powstają w związku z nimi w różnych ośrodkach akademickich Ukrainy, pomimo niewystarczającego finansowania tych przedsięwzięć. Rosemann Uwe z kolei opisując działania konsorcjum SCOAP na rzecz znalezienia nowego modelu finansowania najstarszego repozytorium fizyków i matematyków arXiv pokazał, jakie problemy czekają dojrzałe archiwa, które przekroczyły masę krytyczną i generują koszty tak duże, że trudno jest je udźwignąć jednej instytucji, nawet tak dobrej jak Cornell University. Jest to przestroga dla tych, którzy lubią wszystko robić sami, by pamiętali o stale rosnących obowiązkach i kosztach wszystkich elektronicznych przedsięwzięć. Malcom Wolski z Australii przestawił w tym kontekście bardzo nowoczesne rozwiązanie, do jakiego przymierza Australian National Data Service, a mianowicie zbudowania otwartej platformy wymiany wiedzy Research Data Australia dla wszystkich obywateli. Celem jest zgromadzenie różnorodnych danych (teraz mają ponad 9000 kolekcji), informacji o ludziach ich aktywności zawodowej, serwisach informacyjnych oraz instytucjach działających na rzecz nauki, to wszystko jest w jednym miejscu i zdecydowanie ma ułatwić wszelkie wyszukiwania.

W sesji popołudniowej Marcin Werla z PCSS omówił działanie polskiej sieci bibliotek cyfrowych i perspektywy jej dalszego rozwoju szczególnie w kontekście międzynarodowej współpracy z innymi europejskimi projektami naukowymi. Szkoda, że nie wspomniał o nowym projekcie SYNAT, w ramach którego, jak wynika z bardzo ogólnych opisów mają być prowadzone badania na temat utworzenia narodowej platformy wymiany wiedzy. Na zakończenie Pani Judy Stokker z Queensland University Library przestawiła strategię promocji przygotowaną przez konsylium bibliotekarzy uniwersyteckich CAUL nie tylko ruchu open access, ale i informacji na temat otwartej nauki, otwartych danych, otwartych zasobów edukacyjnych czy licencji, całego szeregu działań, które składają się na nowoczesne wspomagania swobodnego przepływu informacji.

Dzień był dość pracowity dla mówców i intensywny dla słuchaczy, dyskusje raczej spokojne i niezbyt długie. Na sali przeważali bibliotekarze, choć pracownicy nauki także uczestniczyli w debacie. Może warto przy okazji wspomnieć, że konferencja obfituje nie tylko w debaty naukowe, ale ma także bogaty program spotkań i imprez turystycznych, które rekomendują organizatorzy.

Sprawozdanie przygotowała Bożena Bednarek-Michalska

Redaktor EBIB – patrona medialnego konferencji